De Kneet


Afgelopen maand genoten wij in Griekenland van zon, zee en
strand. Via de i-pad en een niet al te sterk internetsignaal zien we de
valpartij van Hoogerland in de Tour de France. Wat een foto! De fiets om een
paaltje gevouwen, de renner aan de verkeerde kant van het prikkeldraad, flarden
van zijn shirt hangen er nog in. Maar toch zit hij twee dagen later weer gewoon
op de fiets, alsof er niets aan de hand is. Wat een sportman, wat een bikkel!

Dan citeert onze dochter van 15 zonder het zich te
realiseren de grote Knetemann:

“Ja, want een voetballer die op de grond ligt roept om
zijn moeder, een wielrenner die op de grond ligt roept om zijn fiets!”

(Opgestuurd naar NRC als ´ikje´, helaas niet geplaats, dan maar op mn blog, bereik ik toch nog zo´n 10 lezers, waarvoor mijn hartelijke dank!)


Tempeliers

 

De dader van de trieste massamoord in Noorwegen verwijst
in zijn manifest naar de Tempeliers. :=

Voor de zoveelste keer wordt de al eeuwen opgeheven orde
van de Tempeliers misbruikt door lieden met teveel fanasie. De Orde van de
Tempeliers ontstond kort na de eerste kruistocht in het Heilige Land.

Tot die eerste kruistocht was opgeroepen door Paus
Uranbus II in 1095. Hij wilde hiermee de Byzantijnse keizer Alexios I te hulp
komen, die zat te springen om soldaten. Zijn rijk werd vanaf verschillende
kanten aangevallen door oprukkende Turken.

Waarschijnlijk zal hij niet blij geweest zijn met de
kruisvaarders. In plaats van ondergeschikten die hem te hulp kwamen, kreeg hij
er concurrenten bij. De kruisvaarders stichtten vier Latijnse Staten, waaronder
het koninkrijk Jeruzalem, waar Godfried van Bouillon de eerste heerser werd.

Daarna werd het voor bedevaartgangers weer mogelijk het
Heilige Land en de Heilige Plaatsen te bezoeken.

Populair waren de geboortekerk, opgericht door Helena,
moeder van keizer Constantijn, en de Jordaan, de rivier waarin Johannes de
Doper werkzaam was en Jezus doopte. Water uit de Jordaan werd als relikwie mee
terug genomen.

Dat is tot in onze tijd te merken. Bij de doop van de
dochters van onze kroonprins, werd water uit de Jordaan gebruikt, meegebracht
door vrienden van het prinselijk paar.

Veel kruisvaarders waren ridders, die graag in het
Heilige Land een nieuw bestaan wilden opbouwen. In Europa werd de macht van de
banheren, een soort krijgsheren die over hun grootgrondbezit heersten, ingedamd
door de sterker wordende koningen.

Ook de oproep van de Paus was bedoeld om de groep
ridders, die deze banheren hun macht gaven, elders emplooi te geven. Dat
emplooi zochten een aantal ridders in het beschermen van de pelgrims op weg
naar de bedevaartplaatsen.

Dit werd de Orde van de Tempeliers, in feite vechtende
monniken. Hun naam kregen zij omdat zij de berg waar de restanten van de Tempel
van Salomon toegewezen kregen als eigen gebied.

Dat monniken ook gingen vechten, was een nieuw fenomeen,
dat met de nodige bedenkingen werd ontvangen. Maar aangezien het opdragen van
een bedevaart als boetedoening erg populair was, kwam de bescherming van de
Tempeliers wel goed van pas. Zij werden door de Paus erkend en gingen bidden en
vechten combineren.

De Tempeliers werden een rijke orde. Als bij elke
monniksorde uit die tijd, gold bij hen de gelofte van armoede.

Ridders die zich bij hen wilden aansluiten, moesten
afstand doen van hun aards bezit. Schenking aan de orde lag dan het meest voor
de hand. Ook vanuit Europa kwamen grote giften. Was een bedevaart zelf niet
mogelijk, dan zou een gift aan de Tempeliers ook goede kans geven op een plaats
in het hiernamaals, zo was de gedachtegang.

De Tempeliersorde werd ook rijk doordat zij diverse
privileges kreeg. Diverse Pausen gaven door middel van bullen voorrechten aan
de Tempeliers zoals het bouwen van eigen kerken en het benoemen van eigen
geestelijken.

De Tempeliers kregen hiermee een zeer onafhankelijke
positie. Feitelijk waren zij alleen ondergeschikt aan de Paus. Zij hebben zich
meermalen ook zeer eigengereid gedragen tegenover wereldlijke heersers.

Die onafhankelijkheid groeide ook financieel. De Tempeliers
hadden vestigingen in het Heilige Land én in Europa.

Pelgrims maakten hier gebruik van door geld te storten
bij de Europese Tempeliers, en dit weer op te nemen als zij in het Heilige Land
waren aangekomen. Op deze manier begon het bankbedrijf van de Tempeliers.

De Tempeliersorde werd een machtige, rijke en
onafhankelijke factor.

Eén van de belangrijkste schuldenaars was de koning van
Frankrijk. Koning Filips IV, de Schone, had dringend geld nodig. Daarnaast had
hij grote problemen met diverse Pausen.

Na tweehonderd jaar en na zo´n acht kruistochten eindigde
de westerse overheersing in het Heilige Land definitief. De moslims, dan weer
eens verdeeld, dan weer eens verenigd onder een grote leider zoals Saladin,
hadden diverse staten en steden veroverd.

Na de val van Akko in 1291 was de koek op. In Europa nam
het enthousiasme voor de kruistochten af, en zonder constante stroom van geld
en ridders waren de Latijnse Staten niet in staat zich te handhaven. Het ging
ook op het hoogtepunt maar om enkele duizenden ridders tegenover een overmacht
van 12 miljoen moslims.

De Tempeliers hadden te laat ingezien dat zij de baken
moesten verzetten. Andere ridderordes richtten zich op een nieuwe taak, zoals
de Duitse Orde die zich met de kolonisatie van Oost-Europa gingen bezighouden.

De Tempeliers kwamen naar Europa en vestigden zich in
Parijs. De macht van de Tempeliers zal ver weg in het Heilige Land niet zo’n
probleem zijn geweest, maar in eigen land zag Filips de Schone dit
waarschijnlijk toch anders. Hij zon op een mogelijkheid om drie vliegen in één
klap te slaan:

De onafhankelijke Tempeliers uit de weg ruimen, de macht
van de Paus een grote slag toe te brengen en zijn schatkist flink aanvullen.

Hij kwam met een arrestatiebevel voor alle Tempeliers in
Frankrijk. Ook zou zo zijn prestige groeien na de enorme klap van de
Guldensporenslag, enkele jaren eerder, waarbij het Franse leger in de pan werd
gehakt door opstandige Vlaamse boeren.

Zij moesten voor de Inquisitie gebracht worden wegens
ketterij. Zij zouden de duivel – in de vorm van Baphomet, de gedaante van een
geit – aanbidden en onderling vleselijke gemeenschap hebben.

De arrestaties werden verricht op vrijdag 13 oktober
1307, de reden om vrijdag de dertiende nog steeds te wantrouwen.

Vele Tempeliers werden gevangen gezet en bekenden na
marteling, toegestaan na een Pauselijke bul van 1252, ketters te zijn. Ook de
laatste Grootmeester, Jacques de Molay, eindigde op de brandstapel.

De eigendommen van de Tempeliers werden geconfisqueerd
door de koning.


De Paus werkte mee aan de opheffing van de Orde, klem in
de intriges van Filips de Schone.

Mogelijk heeft de Paus de Tempeliers opgeofferd om zo te
voorkomen dat de Franse koning de vorige Paus postuum tot
ketter verklaren.

De Tempeliers bestaan dus al niet meer sinds 1307.

Sindsdien zijn zij in verband gebracht met vele aan de
fantasie ontsproten wilde denkbeelden.

Zij zouden het lichaam van Jezus verborgen houden, en zo
de Kerk in de mangel hebben.

Dat zou immers de bodem onder het geloof, de
wederopstanding van Jezus, op losse schroeven zetten.

Tegen die achtergrond zou de Orde hun macht en rijkdom
hebben verkregen.

Ook de Ark des Verbonds en de Heilige Graal zijn met de
Tempeliers in verband gebracht, hetgeen tot geweldige verhalen heeft geleid.
Wie de romans en film gebaseerd op de boeken van Dan Brown gemist heeft, moet
echt onder een steen hebben geleefd het afgelopen decennium.

Wij brengen de Tempeliers nog steeds in verband met zware
drinkers. Ook dat is ten onrechte. De Tempeliers werden van vele misdaden
beschuldigd, maar drinken kwam daar ook in 1307 niet in voor.

De Tempeliers zijn niet meer, dus kunnen van van alles
beticht worden, zonder weerwoord.

Bijvoorbeeld voor kortzichtige types die bij de
Tempeliers denken aan strijders tegen oprukkende moslims.

Maar de Tempeliers kwamen in Europa juist in een kwaad
daglicht te staan toen zij, al jarenlang woonachtig in het Heilige Land, steeds
vaker overeenkomsten sloten met de moslims.

Er was een onderlinge verstandhouding gegroeid na
jarenlang naast elkaar wonen. Dat wekte wantrouwen in Europa.

Vooral bij de laatste kruistochten wilden de Europese
nieuwkomers de moslims hard aanpakken.

De Tempeliers weigerden meermalen hierin mee te gaan,
omdat zij geleerd hadden dat dit soort heethoofdige slagen niet tot een
langdurige oplossing konden leiden. Tevergeefs.


Compromis en onderling begrip tussen christenen en
moslims was onbestaanbaar in Europa. :crazy:

Er is niet eens zoveel veranderd in 700 jaar.

(Bron: De Tempeliers, afrekening met een legende, Koert ter Veen)

schrijver in spe!

  
Zojuist mijn eerste artikel ingeleverd bij Geschiedenis Beleven! 
Ik ben schijver! Want het gaat gepubliceerd worden op hun site, voor en door geschiedenisliefhebbers. 
En als het goed ontvangen wordt, mag ik vaker voor de site schrijven. 
Geweldig toch? 
Het eerste artikel heeft als onderwerp Berlusconi en Mussolini. Voor het vak AGC heb ik een referaat gehouden over 
Mussolini, en daar moest een 'prikkelende stelling' in worden verwerkt, Dus dat werd de stelling dat Berlusconi  
best veel lijkt op Mussolini: beiden charismatisch, dol op vrouwen, onbeschoft, intimiderend en 
meesters in het bespelen van de media. 
Voor het artikel heb ik dit gegeven verder uitgewerkt. Ik heb twee boeken gekocht, dus 
heeft mijn eerste schrijfwerk me meer gekost dan opgeleverd, maar goed. 
Het Mussolinikanaal, een prachtige familiekroniek, van Antonio Pennacchi, die zich afspeelt in het Ialië van de vorige eeuw. 
Het begint met de eerste wereldoorlog en loopt door tot in het heden.
Ook heb ik Berlusconi en de Italianen gekocht, van Beppe Severgnini. Severgnini is journalist van de Economist. 
Ik heb hem in Leiden gezien bij de presentatie van zijn boek. 
Geweldig zoals hij Berlusconi heeft ontleed: hij doet wat alle Italianen zouden willen. 
Elke Italiaan lijkt op Berlusconi. Dat is volgens hem de reden van zijn succes.  
Ook opvallend: de signori-factor. In het land waar vroeger stadsstaatjes bestuurd werden door signori, 
is dat idee blijven bestaan. 
De signori zorgt voor het volk - vooral voor veiligheid en voedsel - en het volk is loyaal en vecht als de signori erom vraagt. 
De hogere klasse wordt buiten de deal gehouden, want die kan de signori naar de kroon steken en zou de 
stabiliteit in gevaar brengen. 
Leuk hoe de lesstof van afgelopen semester terugkomt! 
Nu maar hopen dat er meer artikelen volgen. Op de lijst met onderwerpen staat iets over Vermeer, laat dat nu net mijn favoriete schilder zijn...
 

Zoeloes op het internet

In mijn vorige post heb ik me nogal gefrustreerd
uitgelaten over Nieuwe Technologie, die weigerde aan mij zijn geheimen prijs te
geven. Om de balans weer een herstellen nu een positief verhaal over internet.

Want waar zouden we zijn zonder INTERNET? Terug naar de
Winkler Prins, nee, bedankt!
Zelfs Maarten van Rossem stelt in het dankwoord van zijn
laatste boek dat hij niet meer kan zonder Wikipedia!


Ik ben bezig met het ontrafelen van de belevenissen van
mijn schoonouders in Nederlands-Indie kort na de oorlog. Mijn schoonvader heeft
een prachtig reisverslag geschreven van zijn overtocht naar Batavia in augustus
1948 op de M.S. Oranje. Een mooi vertrekpunt ook voor mijn reis door de tijd.

Hij schrijft het verslag deels voor zichzelf, maar ook
stuurt hij het op bij wijze van brief aan zijn kersverse bruid, mijn
schoonmoeder, waarmee hij enkele dagen voor vertrek trouwde. Want de zending
eiste dat de mannen getroud waren, alleenstaande mannen zou alleen maar gedonder
geven met de Indische meisjes en dat moest vermeden worden.

In dat verslag schrijft hij over allerhande zaken, die
toen misschien glashelder waren, maar in deze eeuw (
de eeuw van mijn schoonvader, zou dat een leuke
werktitel zijn?) toch moeilijk te plaatsen zijn.

Zou trof ik een soort rijmpje, over de Zoeloes die een
vrouw zouden stoven als kabeljauw??? Wat doet een nieuwsgierig mens dan in deze
tijd, die googled even en voila, het blijkt te slaan op een oud scoutingliedje!

De Zoeloes eten
‘k Zal ‘t nooit vergeten
voor hun ontbijt de allerliefste vrouw
Die ze eerst roven
en daarna stoven
Zoals bij ons de kabeljauw!

www.scoutwiki.org

Daar kan natuurlijk geen Winkler Prins tegenop!